SU KİMYASI
 

 SALİNİTE
Salinite kelimesinin sözlük manası tuzluluk olmasına rağmen burada bahsedilen maddeler su içinde çözünmüş kimyasal tuzlardır. Salinite ölçekleri GH ve KH değerleriyle birlikte sodyum tuzlarını da tespit ederler. Özellikle tuzlu su akvaryumlarında suyun salinite değerini bilmek son derece önemlidir. Tatlı su akvaryumlarında pH, GH ve KH yeterlidir.
Salinite genellikle özel grafite değerleri cinsinden ifade edilir, yani ölçülen sıvının ağırlığının eşit hacimdeki saf su ağırlığına oranı gibi. Su isindiginda genleştiğinde referans noktası olarak 15C kullanılır. Salinite bir hidrometre vasıtasıyla ölçülür.
Sertlik yapan tuzlar: Kalsiyum ve magnezyum tuzları
Suda çözünmüş çeşitli tuzlar arasında magnezyum ve kalsiyum tuzları suyun toplam sertliğini oluştururlar. Suda en çok bulunan sertlik yapıcı bileşikler genelde kalsiyum bikarbonat [Ca(HCO3)2] ve kalsiyum sülfattır [CaSO4]. Kalsiyum ve magnezyum tuzlarının çok bulunduğu sular sert, az oldukları sular ise yumuşak olarak nitelendirilir. Sertliğin ölçüm birimi olan 1° GH litrede 10 mg kalsiyum veya magnezyum okside karşılık gelir. (Ca: Kalsiyum, Mg: Magnezyum, Na: Sodyum, P: Potasyum)
 

 GEÇİCİ SERTLİK

Kalsiyum bikarbonatın neden olduğu sertliğe geçici sertlik de denir, çünkü suyu kaynatınca bu sertlik kaybolur. Kalsiyum sülfatın yol açtığı sertlik ise kalıcı sertliktir. Böylece:
toplam serlik (dGH) = kalıcı sertlik + geçici sertlik
KH (Suyun genel Karbonat sertliği)
Tamponlama kapasitesi (KH, Alkalinite)
Tamponlama kapasitesi, suyunuza değişik asidik yada bazik ilaveler yaptığınızda pH değerini sabit tutabilme gücüne denir. pH ve tamponlama kapasitesi birbiriyle çok yakından ilgilidir. Suya asidik yada bazik maddeler ilave ettiğinizde (bunlar akvaryum ilaçları, klor gidericiler vs. olabilir) tamponlama değeri bu maddeleri soğurarak tankın pH değerini sabit tutmaya çalışmaktadır. Daha iyi örneklemek gerekirse tamponlama sistemi büyük bir sünger vazifesi görür. Daha fazla asit eklendiğinde tampon tüm bu asidi emerek pH değerini sabitlemeye çalışır. Tabi ki her sünger gibi bununda bir kapasitesi vardır ve bu kapasite asıldığında ilave edilen asit doğrudan pH değişimine sebep olacaktır.
Tamponlama hem olumlu hem de olumsuz yönlere sahiptir. Olumlu yönden bakıldığında, nitrojen çevriminde nitrik asit (nitrat) oluşur. Tamponlama kapasitesi olmasa bu durumda tankınızın pH değeri zamanla ve çok hızlı bir şekilde düşebilir. Doğru miktarda tamponlama kapasitesi ile pH daha dengeli olarak kalabilir. Olumsuz taraftan bakıldığında ise sert musluk suyu genellikle çok geniş bir tamponlama kapasitesine sahiptir. Bu durumda suyunuzun pH değeri çok yüksekse düşürmek için çok fazla çaba gösterilmesi gerekecektir.
Tatlı su akvaryumlarında suyun tamponlama kapasitesinin önemli bir bölümü karbonatlar ve bikarbonatlardan gelmektedir. Bu sebeple karbonat sertliği (KH), alkalinite ve tamponlama kapasitesi terimleri karışık olarak kullanılmaktadır, ancak teknik olarak ayni olmasalar da akvaryumculuk dünyasında ayni şeyi ifade ederler. Alkalinize kelimesi alkalin kelimesiyle karıştırılmamalıdır. Birincisi tamponlamaya atifta bulunurken diğer pH değeri 7 olan natürel sıvıları ifade eder.
Tankınızın ne kadar tamponlama kapasitesine ihtiyacı vardır? Bir çok akvaryum test kiti KH değerini ölçebilmektedir. KH değeri ne kadar yüksekse suyunuz pH değişimlerine o kadar dayanıklı demektir. Genel bir kaide olarak 4.5 dH birimsel değerinden daha düşük bir değer ölçüyorsanız bu durumda tankınızın pH değerini her hafta ölçerek dayanım süresini tespit etmeniz gerekir. Bu özellikle su değişimleri süreniz uzunsa gereklidir. Zira nitrojen çevrimi daha öncede belirtildiği gibi asidik bileşenlerle tamamlandığından tankınızın pH değerini düşürmeye çalışacaktır. Bu doğrultuda dikkat edilmesi gereken nokta eğer tankınızın pH değeri yeni su değiştirdiğiniz günkü durumuna göre ayda 2/10 oranında düşüyor ise KH oranını yükseltmeli yada daha sik kısmi su değişimi uygulamalısınız. KH balıkları doğrudan etkileyen bir faktör değildir. Dolayısıyla KH değerine göre balık seçmek gibi bir sey söz konusu değildir.
Not: Yukarıda bahsedilen sebeplerden dolayi distile su kullanılması dogru degildir. Distile su 0 KH degerine sahip olduğundan oluşacak en küçük asidik ortamdan etkilenerek pH degerini degistirecek ve baliklara zarar verecektir.
 

( GH )
Genel sertlik su içinde çözünmüş magnezyum ve kalsiyum iyonlarının konsantrasyonlarına denir. Balıkların sert yada yumuşak su sevdikleri söylendiğinde bahsedilen değer GH değeridir (KH değil).
GH, KH ve pH su kimyasının bermuda şeytan üçgenini oluştururlar. Hepsi farklı gibi gözükseler de birbirleriyle ilginç bağlantıları olduğundan birini etkilemeden diğerini değiştirmek mümkün olmamaktadır. Bu sebepledir ki akvaryum hobisine yeni başlayanlara çok gerekli olmadıkça bu özelliklerle oynamamaları tavsiye edilir.
Su sertliği denen kavram aşağıda bahsedilen kavramlardan oluşmaktadır. dH birimi �degree hardness� kelimesinin kısaltmasıdır ve sertlik derecesi anlamına gelir, ppm birim �parts Per million� kelimesinin kısaltmasıdır ve bir milyon içinde bulunan parçacıklar yada kısımlar manasına gelir, mg/L değerine çok yakindir. 1 dH 17.8 ppm ye eşittir. Bir çok test kit'i su içindeki kalsiyum karbonat degerini ölçer. Her ne kadar su sertliğinin yalnızca bu elementten oluşmadığı bilinse de genel kaide olarak kabul edilmektedir.
 0 � 4 dH, 0 � 70 ppm : çok yumuşak
4 � 8 dH, 70 � 140 ppm : yumuşak
8 � 12 dH, 140 � 210 ppm : orta sert
12 � 18 dH, 210 � 320 ppm : oldukça sert
18 � 30 dH, 320 � 530 ppm : sert
daha yüksek : adeta sudan bir kayadır